✅Errealitatea:Azken urteotan, alokairuaren merkatuak hazkunde jarraitua izan du Euskadin. Indarrean dauden kontratuen kopurua —eta, hartara, jarritako fidantzen kopurua— % 40 handitu da 2020tik, eta horrek agerian uzten du alokairuko etxebizitzen guztizko bolumena handitu dela. Merkatuan etxebizitzen txandakatze txikiagoa gerta daiteke, kontratu asko luzatu egiten baitira indarrean dagoen araudia aplikatuta. Horrek maizterren egonkortasun handiagoa dakar, beren etxebizitzari denbora luzeagoan eutsi baitiezaiokete, merkatuan dagoen pisu kopurua murriztu gabe.

✅ Errealitatea: Eskuragarri dauden datuek islatzen dutenez, Bizitegi Merkatuko Eremu Tentsionatu izendatutako udalerrietan alokairuaren prezioa nabarmen jaitsi da. Nafarroako kasuan, % 8,6 jaitsi da (2026ko otsaila). Katalunian, Bartzelonan kontratu berrien prezioak % 3,4 jaitsi dira, eta bereziki nabarmentzekoa da L'Hospitalet de Llobregaten kasua —Kataluniako bigarren hiri jendetsuena—, 18 hilabeteko erregulazioaren ondoren prezioak % 4,6 txikiagoak baitira. Horrenbestez, eragin positiboa izan du prezioei eusteko garaian.

✅Errealitatea: Euskadin azken hamarkadetako bultzadarik handienetako bat izaten ari da etxebizitza publikoaren arloan:

• Legealdi honetan alokairu publikoko 7.000 etxebizitza berri sustatzea aurreikusten da.
• 2.000 zuzkidura-bizitoki gehituko dira, parke publikoan dauden eraikinetan.
• Gaur egun 21 sustapen eraikitzen ari dira (1.668 etxebizitza), VISESAk eta Eusko Jaurlaritzak bultzatuta.

Gainera, udalekin eta sozietate publikoekin elkarlanean, hiri-birgaitze eta -berroneratze proiektuak garatzen ari dira 25 auzotan. Euskadik Estatuko alokairuko parke publiko handienetakoa du, eta hedatzen ari da Bizigune, Gaztelagun edo Etxebizitzaren Gizarte Funtsa gisako programei esker.

✅Errealitatea: Euskadiko etxebizitza-politikak eraikuntza berria eta merkatuaren gaineko erregulazio- eta jarduera-neurriak uztartzen ditu. Etxebizitza publikoak bultzatzeaz gain, Eusko Jaurlaritzak zuzenean jarduten du alokairu-merkatuaren gainean, baliabide hauen bidez:

• Eremu tentsionatuak izendatzea, non prezioak zenbait indizeren bidez mugatzen diren.
• 36 urtetik beherakoentzako alokairua ordaintzeko laguntzak, hala nola Gaztelagun.
• Hutsik dauden etxebizitzak mobilizatzeko programak, hala nola Bizigune.

Gaur egun, Euskal Autonomia Erkidegoko 14 udalerri izendatu dira eremu tentsionatu, barnean direla hiru hiriburuak (Bilbo, Donostia eta Gasteiz) eta merkatuaren gainean presio handia duten beste udalerri batzuk. Neurri horiek Euskadiko biztanleen erdiari baino gehiagori eragiten diete, milioi bat eta berrehun mila pertsona ingururi. Horrenbestez, argi dago esku-hartze publikoa ez dela etxebizitza eraikitzera mugatzen, merkatuaren desorekak zuzentzeko garaian eta etxebizitza eskuragarria lortzea bermatzeko garaian ere jarduten baitu.

✅Errealitatea: Administrazioak kontrolatzen eta ikuskatzen du:

• Eusko Jaurlaritzak eta udalek araudia betetzen dela gainbegiratzen dute.
• Alokairuaren prezioak dagozkien indizeetara egokitu behar dira, kasu zehatzaren arabera, izan kontsumoko prezioen indizea, izan etxebizitza-alokairurako erreferentzia indizea, izan erreferentzia-prezioen indizea.
• Muga horiek edukitzaile handiei eta kontratu berriei eragiten diete batik bat.
• Maizterrek irregulartasunak sala ditzakete, eta horrek ikuskapenak eta zigorrak ekar ditzake.

Eremu tentsionatuak ez dira erregulaziorik gabeko eremuak, baizik eta kontrol publiko handiagoa duten eremuak.

✅ Realidad: Okupazio-delituek etxebizitza-parke osoaren % 0,06 baino gutxiagori eragiten diote, eta, gainera, behera egiten ari dira..

✅Realidad: Parke publikoaren % 0,2 baino gutxiago dago okupatuta. Etxebizitza gehienak legez adjudikatuta daude eta Alokabidek etengabe gainbegiratzen ditu.

✅Realidad:Hiru hiriburuetan adjudikatutako etxebizitza publikoen % 7,5 soilik adjudikatu zaizkie etorkinei. Etxebizitza-politikak ez du jatorriaren araberako bereizketarik egiten eta etxebizitza eskuratzeko aukera-berdintasuna eta bizikidetza bermatu nahi du.

✅ Errealitatea: Eusko Jaurlaritzak, halaber, etxebizitza eskuratzeko muga zabalagoak dituzten modalitateak bultzatzen ditu —etxebizitza tasatua gisako modalitateak—, klase ertainek ere etxebizitza-politika publikoen onurak jaso ditzaten. Modalitate hori 15.000 eurotik 59.568 eurora bitarteko mugak ditu.

✅ Errealitatea:Jabeen segurtasuna bermatzen duten programa publikoak daude:

• Bizigune: Alokabidek kudeatzen duen programa, bitartekari gisa jarduten du eta alokairua kobratzen dela bermatzen du.
• Alokaplus (laster): ez-ordainketei erantzuteko asegurua, 14 hilabetekora arte estaliko duena —zaurgarritasun kasu berezietan 20 hilabetera arte zabaldu ahal izango da—, betiere erreferentziako mugen barruan alokatzen dituztenentzat.

Tresna horiek arriskua murrizten dute eta hutsik dauden etxebizitzak merkatura irten daitezen sustatzen dute.

✅ Errealitatea: Ez dago zuzeneko zigorrik. Udal bakoitzaren mende dagoen Ondasun Higiezinen gaineko Zergan errekargua aplikatzeko aukera baino ez da aurreikusten. Errekargu hori aplikatuko litzateke bi urte baino gehiagoz hutsik dauden etxebizitzetarako eta jabe handien kasuetan (lau etxebizitza baino gehiago).