Bizitegi-larrialdiak eskaintza eskuragarria handitzea eskatzen du, baita larrialdi horri aurre egiteko erantzunak dibertsifikatzea ere. Bizitegi-premia guztiak ez dira modu berean ebazten, eta bizi-ibilbide guztiak ez datoz bat etxebizitza eskuratzeko formatu tradizionalekin. Hori dela eta, Euskadik zuzkidura-apartamentuak ere bultzatzen ditu: ongi kokatutako bizitoki-irtenbide eskuragarriak eta egokituak —batik bat gazteen premietara, baina adinekoen premietara ere bai— eskaintzeko formula publiko, malgu eta berritzailea.

Tipologia horri esker, arinago erantzun ahal izango zaie gizartearen eskaera berriei, emantzipazio-ibilbideak indartu ahal izango dira eta gure udalerrien errealitatearekin lotura handiagoa duten bizitegi-ereduak probatu ahal izango dira. Gainera, belaunaldien arteko bizikidetza-esperientziak hartuko dira aintzat, baita lurzoruaren potentziala aprobetxatzeko modu berriak ere, erabiltzen ez diren eraikinen ondarea berreskuratuta edo zuzkidura-lurzoruarekin lotzen diren bizitegi-proiektuak sustatuta.

Euskadik garrantzi handiko oinarria du arlo horretan: eraikitako 992 zuzkidura-apartamentu. Apartamentu horiei gehitu behar zaizkie obretan dauden beste 255, proiektuan dauden beste 494 eta aztertzen ari diren beste 469. Hartara, jada 2.210 bizitoki aktibatu dira lurzoru propioan edo hitzartuan. Ahalmen horri 11 udalerritan atzitzeko zain dauden beste 900 gehitu behar zaizkio, eta jasodurak altxatzeko estrategiarekin lotzen diren beste 2.000 ere bai. Horrenbestez, 5.100 zuzkidura-apartamentu baino gehiagoko horizontea marraztu daiteke, eta kopuru hori 5.500 unitatetik gorakoa izan daiteke, beste udal-garapen batzuk barne hartzean.

Zuzkidura-apartamentuek, beraz, sakoneko ideia bat islatzen dute: etxebizitza-politika publikoak askotariko formula berritzaileak eta eskalagarriak konbinatu behar ditu soluzioak zabaltzeko, baliabideak optimizatzeko eta gaur egun herritarrek dituzten askotariko bizitegi-egoerei hobeto erantzuteko.

Ondarea berreskuratzearekin lotzen diren zuzkidura-apartamentuak

Oin berriko apartamentuak zuzkidura-lurzoruan

Industrializazioa etxebizitzen eraikuntza eta birgaitzea ulertzeko modu berri bat da. Kalitatean, efizientzian, jasangarritasunean eta erantzuteko gaitasunean hobetzeko aukera ematen du. Kontua ez da soilik azkarrago eraikitzea, baizik eta hobeto eraikitzea, kontrol tekniko handiagoarekin eta emaitza hobeekin espazio horietan biziko direnentzat.

Euskal Autonomia Erkidegoan apustu hori proiektu zehatzetan islatzen da. Amurrion balkoi industrializatuak instalatzeak bide berritzaile bat irekitzen du lehendik dauden eraikinen bizigarritasuna hobetzeko. Eibar edo Sopela bezalako udalerrietan fatxadekin eta elementu industrializatuekin egindako jarduketek erakusten dute eraikuntza-berrikuntza ez dela jada etorkizuneko hipotesi bat, baizik eta etxebizitza publiko aurreratuago, efizienteago eta gure garaiko erronkei erantzuteko prestatuago baten zerbitzura dagoen tresna erreal bat.

ERAIKI Hub - Eraikuntza industrializatuaren azeleratzailea

Erantzun industriala etxebizitzaren erronkari

ERAIKI HUBek Euskal Autonomia Erkidegoko etxebizitza-politika publikoan gero eta argiagoa den ideia bat adierazten du: bizitoki-larrialdiari benetan erantzuteko ez da nahikoa gehiago eraikitzea, beste modu batean eraikitzeko gai ere izan behar da. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak bultzatuta, HUB azpiegitura estrategiko gisa sortu zen, eraikuntza-sektorearen industrializazioa bizkortzeko eta sistemak etxebizitza modu arinago, efizienteago eta jasangarriagoan eraikitzeko duen gaitasuna indartzeko.

Haren balioa ez dago berrikuntza teknikoan bakarrik, proposatzen duen eraldaketa estrukturalean baizik. ERAIKI HUBek lidergo instituzionala, gaitasun teknologikoa eta industria-sarea uztartzen ditu, produkzio-eredu berri koordinatuagoa, aurreikusgarriagoa eta aktibatzeko, epeak murrizteko, etxebizitzaren kalitatea hobetzeko eta soluzioak zabaltzeko prestatuagoa. Hura hedatzeko, gainera, tresna zehatzak daude, hala nola Etxebizitza Industrializatuaren Ziurtagiria, prozesuak bizkortzea eta lanbide-profil berrietara bideratutako prestakuntza-plan bat.

Balkoi industrializatuak Amurrion

Hobeto birgaitzeko modu berri bat

Amurrion balkoi industrializatuak instalatzeak bide aitzindari bat irekitzen du lehendik dauden eraikinen bizigarritasuna hobetzeko, soluzio berritzaile, jasangarri eta egikaritze kontrolatuagokoen bidez.

Proiektu horrek Euskal Autonomia Erkidegoko etxebizitza-politika berriaren ideia nagusi bat islatzen du: industrializazioak gehiago eta hobeto eraikitzeko ez ezik, azkarrago, doitasunez eta kalitatez birgaitzeko ere balio du. Herritarrak jada bizi diren tokietan berrikuntza sartzea da helburua, eraikia dagoen parkearen erabilera-baldintzak, erosotasuna eta egoitza-kalitatea hobetuz.

Fatxada eta elementu industrializatuak Eibarren

Etxebizitza babestuari aplikatutako berrikuntza

Eibarren, fatxada eta elementu industrializatuekin egindako jarduketek erakusten dute eraikuntza-berrikuntza modu zehatzean sar daitekeela etxebizitza babestuaren sustapenean.

Industrializazioak energia-efizientzia hobetzea, gauzatzearen gaineko kontrola indartzea eta eraikinen azken kalitatea hobetzea ahalbidetzen du. Soluzio teknikoaz harago, proiektu horiek borondate politiko argia adierazten dute: etxebizitza publikoa berrikuntzarako espazio erabilgarri bihurtzea, erantzunak aurreratzeko eta eraikuntza-estandar berri bat markatzeko gai izango dena.

Industrializazioa Sopelan

Kalitate, efizientzia eta erantzuteko gaitasun handiagoarekin eraikitzea

Sopelako esperientziak erakusten du industrializazioak zenbateraino alda dezakeen Euskal Autonomia Erkidegoan etxebizitza babestuak sustatzeko modua.

Soluzio industrializatuak intentsiboki sartzeak erakusten du ez garela etorkizuneko aukera bati buruz ari, baizik eta kalitatea, jasangarritasuna eta erantzuteko gaitasuna handitzeko tresna erreal bati buruz. Horrek erakusten du etxebizitza-politika publikoa eraikuntza-eredu berrietan oinarritu daitekeela soluzioak azkartzeko, eskakizun teknikoari eta kalitate arkitektonikoari uko egin gabe.

Bizitoki-larrialdiak jada eraikita dagoen hiriari beste modu batean begiratzera ere behartzen gaitu. Dena ez da kanpora begira haztea. Halaber, aukera dago lehendik dagoenaren gainean esku hartzeko, espazioak berrerabiltzeko, lurzoruak optimizatzeko eta lehen aurreikusten ez ziren tokietan bizitegi-aukera berriak irekitzeko.

Jasotze-pilotuek logika horri erantzuten diote, hain zuzen ere: jada eraikita dauden eraikinetan etxebizitza publiko berria nola sortu aztertzea, finkatutako hiria aprobetxatuz eta erantzun-denborak murriztuz. Ildo berean kokatzen da lokalak etxebizitza bihurtzea; neurri hori gutxi erabiltzen diren espazioak aktibatzeko, hiri-inguruneak leheneratzeko eta behar handiena dagoen tokietan bizitegi-eskaintza zabaltzeko pentsatuta dago.

Sakoneko ideia bat adierazten duten proiektuak dira: etxebizitza-politika egiteak gaur egun ere esan nahi du hiria begi berriekin irakurtzea eta bertan orain dela gutxi arte itxiak ziruditen aukerak aurkitzea.

Jasotze-pilotuak

Etxebizitza publiko gehiago, lurzoru berria kontsumitu gabe

Jasotze-pilotuek bide berritzaile bat aztertzen dute, lehendik dauden eraikinetan etxebizitza publiko berria sortzeko, finkatutako hiria hobeto aprobetxatzeko eta bizitoki-larrialdiari erantzuteko epeak laburtzeko.

Lan-ildo horrek berrikuntza arkitektonikoa, hiri-lurzoruaren optimizazioa eta etxebizitzen eskaintza eskuragarria handitzea lotzen du. Bere balioa ez dago soluzio teknikoan bakarrik, proposatzen duen ikuspegi-aldaketan baizik: jada eraikitako hiriak ere erantzun berriak eskaini ditzakeela ulertzea, anbizio publikoarekin, hiri-inteligentziarekin eta berrikuntzarako gaitasunarekin ekiten bazaio.

Lokalak etxebizitza bihurtzea

Gutxiegi erabiltzen diren espazioak aktibatzea, soluzio gehiago izateko

Lokalak etxebizitza bihurtzea Eusko Jaurlaritzaren estrategiaren parte da, dauden hiri-ehunak hobeto aprobetxatzeko eta behar handiena dagoen tokietan bizitegi-eskaintza zabaltzeko.

Neurri horrek aukera ematen du gaur egun gutxi erabiltzen diren eremuetan esku hartzeko, hiri-inguruneak leheneratzeko eta etxebizitza eskuratzeko aukera berriak irekitzeko, ikuspegi praktiko batetik eta udalerrien errealitatearekin lotuta. Gainera, funtsezko ideia bat adierazten du: bizitoki-larrialdiaren aurrean, beharrezkoa da jada eginda dagoen hirian oinarrituta soluzio berriak aktibatzea.

Etxebizitzen erabateko birgaitzea eta hiri-berroneratzea

Bustaldea – Europan 18 proiektua (Gasteiz)

Bustaldeako proiektua Europan 18 lehiaketan lortutako aintzatespenaren barruan dago. Lehiaketa horrek proposamen berritzaileak bultzatzen ditu lehendik dauden hiri-inguruneak leheneratzeko. Aurtengo edizioaren leloa “hiri errenazentista” da, eta Aretxabaletako esparru horretan esku-hartzea energiaren, hiriaren eta gizartearen ikuspegitik gabeziak dituen bizitegi-multzo bat eguneratzeko beharrari erantzuteko sortu zen. Proposamen irabazlea, “Care Blanket”, proiektua garatzeko oinarri kontzeptual eta tekniko gisa planteatzen da, hiri sendotuaren bizi-kalitatearen berrerabilpenaren, jasangarritasunaren eta hobekuntzaren printzipioekin bat eginez.

Jarduketak birgaitze integrala proposatzen du, eraikuntzaren berrikuntza soiletik harago doana, eraikinak, espazio komunak eta hiri-ingurunea modu bateratuan landuz. Ikuspegi horrek lehentasuna ematen dio lehendik dagoen parkea kontserbatzeari eta hobetzeari, hura ordezteari baino. Horretarako, soluzio industrializatuak erabiltzen dira, energia-portaera optimizatzen dutenak, obren inpaktua murrizten dutenak eta etxebizitzak egungo beharretara egokitzea ahalbidetzen dutenak. Aldi berean, proiektuak hobekuntzak sartzen ditu irisgarritasunean, bizigarritasunean eta espazio publikoan, gizarte-kohesioa eta esparruaren hiri-jarraitutasuna indartuz. Horrela, Bustaldea berrikuntza arkitektonikoa, jasangarritasuna eta etxebizitzaren dimentsio sozialaren arreta uztartzen dituen hiri-berroneratzearen adibide gisa eratzen da.

Etxebizitza ere hiriaren eskalan jokatzen da. Nola berreskuratzen ditugun espazio estrategikoak, nola irekitzen ditugun parte-hartze publikora, nola irudikatzen ditugun auzo berriak eta nola lotzen dugun hiri-mailako esku-hartzea etxebizitza eskuragarrien eta kalitatezkoen sorrerarekin.

Trenbide-zabaltza da jarduteko modu horren adibiderik argienetako bat. Kontua ez da potentzial handiko hiri-eremua garatzea bakarrik. Ondo egitea da kontua: anbizio publikoarekin, herritarren parte-hartzearekin, kalitate arkitektonikoarekin eta hiri-aukera handi bat bizitegi-aukera handi bihurtzeko borondatearekin.

Ideia-lehiaketek horixe ahalbidetzen dute, hain zuzen ere: hausnarketa zabaltzea, exijentzia handitzea eta arkitektura eta hirigintza hiri bizigarriago, orekatuago eta justuago baten zerbitzura jartzea.

Trenbide-zabaltza

Etxebizitzaren zerbitzura dagoen hiri-aukera bikaina

Euskal Autonomia Erkidegoan etxebizitza babestuaren eta hiri-eraldaketaren inguruan sustatutako hiri-eragiketa garrantzitsuenetako bat da trenbide-zabaltza.

Kontua ez da soilik gune estrategiko bat garatzea. Anbizio publikoarekin, herritarren parte-hartzearekin, kalitate arkitektonikoarekin eta etorkizuneko ikuspegiarekin egitea da kontua. Esparru horri lotutako ideia-lehiaketak eta prozesu parte-hartzaileak etxebizitza hiri-proiektuaren zati nagusitzat hartzen duen esku hartzeko modu bat adierazten dute; era horretan, hiri-aukera handi bat bizitegi-aukera handi bihurtu nahi da.

Arkitektura ez da etxebizitza-politika apaintzeko osagarria. Nola bizi nahi dugun, elkarrekin nola bizi nahi dugun eta hiria nola eraiki nahi dugun pentsatzeko funtsezko tresna da. Horregatik, Euskal Autonomia Erkidegoak etxebizitza, kultura, arkitektura eta proiekzio publikoa lotzen dituzten ekimenak ere bultzatzen ditu.

Euskadiko Arkitektura Institutua, Mugak Nazioarteko Arkitektura Biurtekoa edo Etxebizitza Kolektiboaren Europako Saria dira apustu horren parte. Espazio, proiektu eta ekimen horiek Euskal Autonomia Erkidegoa elkarrizketa zabalagoan kokatzen dute etxebizitza kolektiboaren orainari eta etorkizunari buruz, eraikitako ingurunearen kalitateari buruz eta arkitekturak eguneroko bizitzan duen zereginari buruz.

Arkitektura sustatzea erantzun publiko hobeak sustatzea ere bada. Etxebizitzak eskuragarria ez ezik duina, ongi pentsatua, jasangarria eta komunitatea sortzeko gai ere izan behar duela aldarrikatzea da.

Euskadiko Arkitektura Institutua

Etxebizitza eta hiria hobeto pentsatzeko arkitektura

Euskadiko Arkitektura Institutuak arkitektura, etxebizitza, hiria eta eztabaida publikoa lotzeko plataforma gisa jarduten du.

Haren jarduerak sakoneko ideia bat indartzen laguntzen du: arkitektura bizitzeko soluzioaren parte dela, nola eraiki, nola birgaitu eta nola bizi hobeto pentsatzen laguntzen duelako. Bizitoki-larrialdiko testuinguru batean, hausnarketa arkitektonikoa sustatzea erantzun publiko hobeak sustatzea ere bada.

Mugak/ Nazioarteko Arkitektura Bienala

Nola bizi nahi dugun jakiteko elkarrizketa publikoa

Mugak/ Bienalak arkitekturari, etxebizitzari eta eraikitako inguruneari buruzko hausnarketarako, dibulgaziorako eta topaketarako gune gisa proiektatzen du Euskal Autonomia Erkidegoa.

Bere balioa hiritarrei, profesionalei eta erakundeei gure hirien orainari eta etorkizunari buruzko elkarrizketa partekatua hurbiltzean datza. Zentzu horretan, etxebizitza politikaren dimentsio publikoa, kulturala eta zibikoa indartzen du eta ingurune hobeak eraikitzea pertsonen bizitza hobetzeko modu bat ere badela aldarrikatzen du.

Etxebizitza Kolektiboaren Europako Saria

Euskal Autonomia Erkidegoa etxebizitzari eta arkitekturari buruzko elkarrizketa europarrean

Etxebizitza Kolektiboaren Europako Sariak nazioarteko elkarrizketa batean kokatzen du Euskal Autonomia Erkidegoa, etxebizitza kolektiboak gaur egungo erronka handiei nola erantzun behar dien aztertzeko.

Ekimenak politika publikoa, kalitate arkitektonikoa eta Europako proiekzioa lotzen ditu, eta Euskal Autonomia Erkidegoaren posizioa indartzen du, etxebizitzaren inguruan pentsatzeko modu aurreratu batekin konprometitutako lurralde gisa. Helburua ez da soilik jardunbide egokiak aitortzea, baizik eta ezagutza-, truke- eta inspirazio-sare bat sustatzea, bizitegi-arloko erantzun publikoak hobetzen laguntzeko.

Proiektu horiek guztiak desberdinak dira, baina norabide bera dute. Etxebizitzaren arazoa iraganeko tresnekin kudeatzera mugatzen ez den Euskal Autonomia Erkidegoari buruz hitz egiten dute. Soluzioak zabaltzeko, erantzunak bizkortzeko eta herritarren bizitza hobetzeko berritu nahi duen Euskal Autonomia Erkidegoari buruz hitz egiten dute.

Etxebizitzak eskaintza gehiago, hiri gehiago, birgaitze gehiago, adimen eraikitzaile gehiago eta anbizio publiko gehiago behar duelako. Eta bizitoki-larrialdiari benetan aurre egiteak urgentzia eta ikusmena, berehalako esku-hartzea eta ibilbide luzeko eraldaketa konbinatzea eskatzen duelako.

Horixe adierazten dute proiektu berezi hauek: zailtasunak administratzera mugatzen ez den eta bide berriak irekitzeko lan egiten duen etxebizitza-politika.